Een 'SHTF' plan maken voor je hele gezin: Stap-voor-stap | Strategie | shtf-plan-familie-maken
Je staat ’s ochtends op en het water loopt niet uit de kraan. Of de stroom is uitgevallen en blijft uit.
Of er is een regionale crisis. Je kijkt naar je partner en kinderen en je realiseert je: dit is het moment. Dit is waarom je al die tijd hebt geoefend.
Een SHTF-plan voor je gezin is niet alleen een lijstje spullen; het is een blauwdruk voor hoe jullie samen functioneren onder druk.
Het gaat over psychologie, over wie wat doet, en hoe je elkaar rustig houdt. In dit stuk leiden we je er stap voor stap naartoe, zonder poespas, met concrete getallen en echte producten die je morgen nog kunt kopen.
Stap 1: De basischeck – wat heb je nu al?
Voordat je iets nieuws koopt, moet je weten wat je al in huis hebt.
Dit is de meest onderschatte stap. Je bent waarschijnlijk verbaasd hoeveel bruikbare spullen je al hebt liggen.
Pak een A4-tje en een pen, of open een notitie-app op je telefoon. Geen ingewikkelde software, gewoon simpel. Maak drie kolommen: Eten & Water, Medisch & Hygiëne, Tools & Veiligheid. Loop je huis door en noteer alles wat je vindt.
Check de voorraadkast, de badkamer, de schuur, de auto. Tel flessen water, blikken voedsel, EHBO-dozen, zaklampen, batterijen.
Wees concreet: "5 liter water", "12 blikken bonen", "1 EHBO-doos met 20 pleisters". Gebruik een simpele vuistregel: een gemiddeld gezin van vier personen heeft minimaal 12 liter water per dag nodig (drinken, koken, hygiëne). Voor 72 uur is dat 36 liter per persoon, dus 144 liter totaal.
Als je nu maar 20 liter hebt, weet je genoeg: je water is je grootste gat. Tijdindicatie: 1 uur.
Een veelgemaakte fout is te denken "we hebben wel genoeg". De realiteit is dat je nooit genoeg water hebt. Begin altijd met water.
Doe dit samen met je partner, zodat jullie allebei het overzicht zien.
Na dit uur weet je precies wat je tekortkomt en wat je al hebt.
Stap 2: De kern – water en voedsel veiligstellen
Water is leven. Zonder water ben je binnen drie dagen klaar.
De prioriteit is dus simpel: water opslaan, filteren en desinfecteren. Koop geen dure systemen die je niet kent; kies voor bewezen opties die je morgen kunt krijgen. Begin met opslag.
Koop 10-liter jerrycans van stevig HDPE (merk: JerrycanShop of campingwinkels). Vul ze met schoon kraanwater, voeg 1 theelepel bleekwater (niet geur- of kleurstof toegevoegd) per 10 liter toe voor langere houdbaarheid.
Zet ze op een koele, donkere plek. Voor een gezin van vier: minimaal 8 jerrycans van 10 liter = 80 liter.
Prijs: circa €12-15 per stuk, dus €96-120 totaal. Daarnaast een waterfilter. De Sawyer Squeeze (€35-45) is licht, duurzaam en filtert tot 100.000 liter. Of kies de Katadyn BeFree 1L (€40-50) voor sneller schenken.
Een back-up is een waterdesinfectietabletten-set van Aquamira (€15-20), goed voor 30 liter. Combineer filteren en desinfecteren voor maximale veiligheid.
Voedsel: richt je op calorieën die je nu al eet. Een gemiddeld gezin heeft per dag ongeveer 2.000-2.500 kcal per persoon nodig. Voor 72 uur is dat 24.000-30.000 kcal totaal.
Koop blikken bonen, tonijn, maïs, tomaten (€0,80-1,20 per blik). Voeg rijst (5 kg zak, €5-7) en pasta (2 kg, €2-3) toe.
Een zak pindakaas (1 kg, €4-5) is calorieënrijk en lang houdbaar. Voor 72 uur: reken op 12 blikken groenten, 12 blikken eiwitten, 2 kg rijst/pasta, 1 kg pindakaas. Totaal €40-60. Veelgemaakte fout: alleen bulk kopen zonder te testen.
Probeer één blik per week in je normale maaltijd, zodat je weet wat je lekker vindt en hoe je het klaarmaakt.
Tijdindicatie: 2-3 uur winkelen en opslaan. Check water na 24 uur op lekken.
Stap 3: Medisch en hygiëne – de zachte kant van overleven
Medische voorraden zijn niet sexy, maar essentieel. Een snijwond of diarree kan een SHTF-situatie snel escaleren.
Je hebt een basis- EHBO-doos nodig, plus uitbreiding voor langere crises. Koop een uitgebreide EHBO-doos van merken als Lifesystems (€50-70).
Check of deze pleisters, verbanden, ontsmettingsmiddel (chloorhexidine), pijnstillers (paracetamol 500mg, 100 stuks €3-5), antihistaminica (cetirizine, €4-6) en een thermometer bevat. Voeg een tourniquet toe (CAT-tourniquet, €15-20) voor noodgevallen. Leer hoe je ze gebruikt: volg een online BHV-cursus (€50-80, 1 dag). Hygiëne is vaak vergeten.
Koop 10 liter bleekwater (€2-3 per liter) voor desinfectie van oppervlakken en water.
Voeg 2 liter handgel (70% alcohol, €3-5) en 4 rollen toiletpapier (€1 per stuk) toe. Voor vrouwen: maandverband of tampons (€5-8 per pack). Gebruik wasbare luiers of doeken voor kinderen als je langere tijd zonder winkels zit.
Veelgemaakte fout: alleen pijnstillers kopen en denken dat je klaar bent. Een goede EHBO-doos bevat ook tekentangen, brandwondenzalf (€5-7) en ORS-pakketten (€3-5) tegen uitdroging.
Tijdindicatie: 1 uur uitzoeken, 2 uur oefenen met verbanden aanleggen. Test je voorraad elk half jaar op houdbaarheid.
Praat met je gezin over angsten. Een kind dat bang is voor naalden, moet weten dat je een pleister klaar hebt liggen.
Stap 4: Veiligheid, communicatie en groepsdynamiek
Veiligheid gaat niet alleen over sloten, maar over hoe jullie als groep reageren.
Een SHTF-plan is een psychologisch contract: wie doet wat, en hoe blijf je kalm? Begin met een basisuitrusting. Vul je kennis aan met de beste boeken over survival en preppen. Koop een zaklamp van Fenix (PD35, €60-80) met extra batterijen (4x 18650, €20). Een multitool zoals Leatherman Wave (€80-100) is onmisbaar.
Voor veiligheid: een solid slot voor de deur (€30-50) en een alarmsticker op het raam (€5) als afschrikking. Een veiligheidsvest (€15-20) helpt bij herkenning in chaos.
Communicatie is cruciaal. Koop een set portofoons (Baofeng UV-5R, €25-35 per stuk, set van 2 voor €50-60).
Leer de basis: kanaal 7 voor gezinscommunicatie, houd het kort en duidelijk. Zorg voor een FM/AM-radio (Sony ICF-P26, €30-40) voor nieuws. Een powerbank van 20.000 mAh (€20-30) houdt je telefoon langer aan de praat.
De groepsdynamiek: houd wekelijks een 15-minuten "plan-overleg". Bespreek wie wat doet en leer hoe je de OODA Loop toepast bij een crisis: partner A checkt water, partner B doet EHBO, kinderen helpen met blikken tellen.
Maak een eenvoudige checklist op de koelkast. Gebruik een code-woord voor "we gaan nu" – bijvoorbeeld "Appel" – zodat iedereen direct actie onderneemt zonder te vragen wat er gebeurt. Veelgemaakte fout: te veel techniek kopen en niet oefenen.
Oefen één keer per maand een scenario, bijvoorbeeld "stroomuitval 's avonds". Tijdindicatie: 2 uur uitzoeken portofoons, 30 minuten per week oefenen.
Zorg dat je buren kent; voorkom de fout je buren te negeren, want een netwerk is je beste veiligheid.
Stap 5: Opvang, vluchtroutes en zelfvoorzienendheid
Soms moet je weg. Een goed plan heeft een thuisbasis en een alternatief.
Denk na over opvang: wie neemt je op als je huis onveilig is?
Spreek af met een betrouwbare buur of familielid op 5-10 km afstand. Maak vluchtroutes. Teken een eenvoudige plattegrond van je wijk (gebruik Google Maps offline).
Markeer twee routes naar je opvangplek: één per auto, één te voet (5-10 km). Oefen deze route één keer per kwartaal. Zorg voor een rugzak per persoon (30-40 liter, merk: Quechua, €30-50) met water, voedsel voor 24 uur, EHBO, zaklamp en ID. Zelfvoorzienendheid: start klein.
Koop een moestuinbak (1m x 0,5m, €20-30) en zaadjes (tomaten, sla, wortelen, €2-5 per zakje).
Leer fermenteren: een simpele zuurkoolkit (€15-20) geeft je lang houdbare voeding. Een campingkookstel (Trangia, €50-70) met gasflessen (€5 per stuk) zorgt dat je kunt koken zonder stroom.
Veelgemaakte fout: te ver vooruit plannen zonder kleine stappen te zetten. Begin met één zelfvoorzienend element per week, bijvoorbeeld zaaien of fermenteren. Tijdindicatie: 3 uur voor vluchtroutes, 1 uur per week tuinieren. Check je opvangcontact maandelijks.
Verificatie-checklist: is je plan klaar?
- Water: minimaal 80 liter opgeslagen, filter en desinfectie in huis. Getest op lekken?
- Voedsel: 24.000-30.000 kcal voor 72 uur, mix blik, granen en calorieënrijk. Eén keer gekookt?
- Medisch: EHBO-doos compleet, ORS, tourniquet, en iedereen weet hoe te gebruiken?
- Hygiëne: bleekwater, handgel, toiletpapier, maandverband voorradig?
- Veiligheid: zaklamp, portofoons, radio, powerbank werkend? Oefening gedaan?
- Groepsdynamiek: wekelijks overleg, code-woord afgesproken, takenlijst op koelkast?
- Opvang en vlucht: twee routes getekend, opvangcontact gecheckt, rugzakken gepakt?
- Zelfvoorzienendheid: moestuin gestart, kookstel gereed, fermentatie geoefend?
Als je alles kunt afvinken, ben je er bijna. Plan een maandelijkse check: 30 minuten om voorraden te tellen en te vernieuwen. Zo blijft je plan leven en voelt het niet als een eenmalige klus, maar als een gewoonte.